Data Centre Electrical

คู่มือเลือกซื้อ UPS สำหรับ SME ไทย

ระบบ UPS แบบติดตั้งในแร็คปกป้องห้องเซิร์ฟเวอร์ในออฟฟิศไทย

สำหรับ SME ไทยที่มีห้องเซิร์ฟเวอร์ ตู้สื่อสาร หรืออุปกรณ์สำคัญ UPS (เครื่องสำรองไฟ) คือความแตกต่างระหว่างการจ่ายไฟต่อเนื่องอย่างราบรื่นกับฐานข้อมูลที่เสียหาย แต่การซื้อ UPS เต็มไปด้วยศัพท์เทคนิคและกับดักการเลือกขนาดที่ใหญ่หรือเล็กเกินไป นี่คือคู่มือเลือกซื้อแบบเข้าใจง่าย

1. เลือก Topology ให้ถูก

Standby / Offline — ราคาถูกที่สุด เหมาะกับ PC เครื่องเดียว สลับไปใช้แบตเตอรี่เมื่อไฟดับ ไม่เหมาะกับเซิร์ฟเวอร์
Line-interactive — ปรับแรงดันตก/เกินได้ เหมาะกับอุปกรณ์เครือข่ายขนาดเล็กในพื้นที่ที่ไฟแกว่งเล็กน้อย
Online Double-conversion — จ่ายโหลดผ่านอินเวอร์เตอร์ตลอดเวลา ให้เอาต์พุตที่สะอาดและไม่มีช่วงขาดไฟ นี่คือสิ่งที่ห้องเซิร์ฟเวอร์และโหลดวิกฤตควรใช้ โดยเฉพาะเมื่อไฟฟ้าในไทยมีการแกว่ง

2. คำนวณขนาดทั้ง kVA และ kW

UPS ระบุค่าเป็น kVA (กำลังปรากฏ) และ kW (กำลังจริง) — โหลด IT สมัยใหม่มี Power Factor ใกล้ 1 ดังนั้นค่า kW มักเป็นตัวกำหนด รวมโหลดจริงของอุปกรณ์ เผื่อการเติบโต (20–30%) และอย่าเลือกใหญ่เกินไปมาก — UPS ที่รับโหลดเพียง 10% ทำงานไม่มีประสิทธิภาพและทำให้แบตเตอรี่เสื่อมผิดปกติ

3. กำหนด Runtime

โหลดต้องอยู่ได้นานเท่าใดด้วยแบตเตอรี่? สำหรับการ Shutdown อย่างเรียบร้อย 5–10 นาทีมักเพียงพอ สำหรับการจ่ายไฟต่อเนื่องจนกว่าเครื่องกำเนิดไฟฟ้าจะสตาร์ท คุณต้องการเพียงเวลาสลับบวกส่วนเผื่อ Runtime ที่นานต้องใช้แบงก์แบตเตอรี่ขนาดใหญ่และราคาแพง — ประเมินตามความจำเป็นจริง

4. เลือกชนิดแบตเตอรี่

แบตเตอรี่ VRLA แบบดั้งเดิมราคาถูกกว่าเมื่อเริ่มต้น ส่วนลิเธียม (LFP) แพงกว่าแต่อายุยาวกว่ามาก ทนความร้อนดีกว่า และใช้พื้นที่น้อยกว่า — เป็นตัวเลือกที่คุ้มค่ารวมมากขึ้น โดยเฉพาะในสภาพอากาศร้อนของไทย

5. ระวังความร้อน — ข้อผิดพลาดของคนไทย

อายุแบตเตอรี่ลดลงราวครึ่งหนึ่งทุก ๆ ~10°C ที่สูงกว่า 25°C UPS ที่อยู่ในตู้ร้อนและระบายอากาศไม่ดีจะให้อายุแบตเตอรี่เพียงเศษเสี้ยวของที่ระบุไว้ ติดตั้ง UPS ในพื้นที่ที่มีการทำความเย็นและคำนึงถึงข้อนี้ในการคำนวณขนาด — เป็นข้อผิดพลาดที่ SME ไทยพบบ่อยที่สุด

6. อย่าลืม Bypass และการบำรุงรักษา

สำหรับงานวิกฤต ให้กำหนด Maintenance Bypass เพื่อให้ซ่อมบำรุง UPS ได้โดยไม่ต้องตัดโหลด และจัดให้อยู่ในตารางบำรุงรักษาเชิงป้องกัน — แบตเตอรี่เป็นของสิ้นเปลืองที่เสียแบบเงียบ ๆ ข้อนี้เข้ากันดีกับสัญญาบำรุงรักษา M&E

คำถามที่พบบ่อย

ห้องเซิร์ฟเวอร์เล็กต้องใช้ UPS ขนาดเท่าใด?

รวมโหลดจริง (kW) ของทุกอย่างที่ต้องป้องกัน เผื่อ 20–30% และเลือกแบบ Online Double-conversion ให้วิศวกรตรวจสอบโหลดจริงแทนการเดาจากค่าบนป้าย

Online หรือ Line-interactive?

สำหรับเซิร์ฟเวอร์และอุปกรณ์วิกฤตในไทย ให้ใช้ Online Double-conversion — แยกโหลดออกจากการแกว่งของไฟฟ้าโดยสิ้นเชิง Line-interactive เหมาะกับอุปกรณ์เครือข่ายเล็กน้อยเท่านั้น

แบตเตอรี่ลิเธียมหรือตะกั่ว-กรด?

ลิเธียม (LFP) แพงกว่าเมื่อเริ่มต้นแต่อายุยาวกว่า ทนความร้อนไทยดีกว่า และประหยัดพื้นที่ — มักมีต้นทุนรวมตลอดอายุต่ำกว่า ส่วน VRLA ถูกกว่าเมื่อเริ่มต้น

มี UPS แล้วยังต้องมีเครื่องกำเนิดไฟฟ้าหรือไม่?

UPS ครอบคลุมระดับวินาทีถึงนาที ส่วนเครื่องกำเนิดไฟฟ้าครอบคลุมระดับชั่วโมง สำหรับสิ่งที่หยุดทำงานไม่ได้ตลอดช่วงไฟดับยาว UPS จะจ่ายไฟต่อเนื่องจนเครื่องกำเนิดไฟฟ้าเข้ามารับช่วง

คุยกับวิศวกรไฟฟ้าผู้ได้รับใบอนุญาต →